ALES'te ayısal ve sözel bölümlerden oluşan bir Yetenek Testi uygulanır.

Bütün yükseköğretim kurumlarının lisansüstü programlarına öğrenci seçme ve yerleştirme işlemlerinde LES sonuçları kullanılır. Yükseköğretim kurumları, lisansüstü programlarına öğrenci seçiminde bu sonuçları ne şekilde kullanacaklarını adaylara duyururlar. Yükseköğretim kurumları seçme ve yerleştirme işlemlerinde sadece bu puanlardan yararlanabilecekleri gibi, bu puanları ön eleme amacıyla veya kendi yapacakları sınavın bir parçası olarak da kullanabilirler.

Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanı ihtiyacının karşılanması amacıyla, 2547 sayılı Kanunun 418 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 33. Maddesi uyarınca, araştırma görevlisi kadrolarına atanmak suretiyle yükseköğretim kurumları tarafından yurtdışına lisansüstü öğrenim görmek üzere gönderilecek adayların seçiminde de ALES sonuçları kullanılır. Bu yolla yurt dışında lisansüstü öğrenim görmek isteyen adayların ALES'e girmeleri zorunludur.
ÖSYM, ALES sonuçlarına göre lisansüstü öğrenim görmek üzere yurtdışına gönderilecek adayları seçme koşullarını ayrıca duyurmakta, tercihleri almakta ve duyuruda belirtilen kurallara göre yerleştirme işlemlerini yaparak sonuçları ilgililere bildirmektedir.
Yurtiçindeki bazı kuruluşlar yurtdışında lisansüstü öğrenim görecek öğrencilere burs verirken ALES sonuçlarından yararlanabilirler. Yurtdışındaki öğretim kurumları lisansüstü öğrenim görmek üzere kendilerine başvuran adaylardan ülkemizde yapılmış bir sınavın sonuçlarını da istedikleri takdirde, adaylar LES Sonuç Belgelerini bu kurumlara verebilirler.

Yükseköğretim kurumları araştırma görevlilerinin atamalarında diğer değerlendirme ölçütlerinin yanı sıra ALES sonuçlarını kullanırlar.

Yurtiçindeki ve yurtdışındaki kurumlar istedikleri takdirde amaçları doğrultusunda bu sınavın sonuçlarından yararlanabilirler.

LES sonuçları, sınav tarihinden itibaren iki yılık bir süre için geçerlidir.

Akademik Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES), ALES Kılavuzunda belirtilen üniversite rektörlüklerinin bulunduğu merkezlerde yapılır.

Sınavda çoktan seçmeli sorulardan oluşan bir test uygulanır. Cevapların, bu amaçla hazırlanmış olan cevap kağıtlarına işaretlenmesi istenir. Cevap kâğıtları ÖSYM'de optik okuyucularla okunur ve bilgisayarla değerlendirilir.
Sınav sonuçları adayların adreslerine postalanır.

Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilebilmesi için,

• sınava, Sınava Giriş ve Kimlik Belgesinde yazılı olan salonda girmesi ve sınav sonunda bu belgeyi görevlilere teslim etmiş olması,

• kopya eylemine karışmamış olması,

• cevap kâğıdına TC Kimlik Numarasını doğru olarak kodlaması,

• cevaplarını soru kitapçığına değil, cevap kâğıdına işaretlemiş olması

• soru kitapçığını ve cevap kâğıdını eksiksiz olarak sınav görevlilerine teslim etmesi,

• diğer sınav kurallarına uyması

zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilir.

Başvurusu geçersiz sayılan; sınava girmeyen veya giremeyen, sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan; sınavda başarı sağlayamayan veya sınavı geçersiz sayılan; ücret gerektirmeyen bir işlem için ücret yatıran, aynı işlem için birden fazla ödeme yapmış olan adayların ödedikleri ücretler geri verilmez.

ALES'e başvuran adaylardan Sınava Giriş ve Kimlik Belgeleri sınavdan üç gün öncesine kadar ellerine geçmeyenler, başvurularının geçerli olup olmadığını ÖSYM'den öğrenebilirler ve başvuruları geçerli olan adaylar, ÖSYM'ye başvurarak Sınava Giriş ve Kimlik Belgesini yeniden çıkartabilirler.

Sınava Giriş ve Kimlik Belgesindeki fotoğrafta sorun olan adayların bu sorunlarını ÖSYM'ye başvurmak suretiyle çözmeleri gerekir. Sorununu bizzat ÖSYM'ye gelerek çözmek isteyen adaylar, sınava girecekleri merkeze dönmek zorunda olduklarını göz önünde tutmalı, bu konudaki başvurularını erken tarihlerde yapmalıdırlar.

Sınav evrakı ÖSYM'de sınav tarihinden itibaren 100 takvim günü saklandıktan sonra imha edilir.

Engelli adaylar sınav sırasında yardımcı istedikleri takdirde, bu durumlarını gösteren bir üniversite veya devlet hastanesinden alacakları sağlık kurulu raporunu, Başvurma Belgesine eklemek zorundadırlar. Bu adaylara özürleri nedeniyle farklı bir test verilmesi veya sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde herhangi bir ayrıcalık tanınması söz konusu değildir.